Bi xr hatin ser PDK-XOYBUN; wiha, di xizmeta, Kurd  Kurdistan daye : Pirojeya Kurdistana Mezin, Pirojeyn Abor  Avakirin, Pirojeyn Cand  Huner, Lkolna Droka Kurdistan, Perwerdeya Ziman Kurd, Perwerdeya Zann  Syas, Weana Malper  TV yn Kurdistane.
         
                Kurdish   |   Turkish   |   Engilsh  |   German

Menu
  • Rpela Ser
  • Nivskarn Xoybun
  • Nivskarn Mvan
  • Drok Kurd
  • Nexi Kurdistan
  • Belavok Lgern
  • Cand Huner
  • Helbestn Gel
  • Forum
  • Ankt
  • Nuce
  • Album
  • Slayd Show
  • Muzka Kurd - 1
  • Muzka Kurd - 2
  • Kovara Xebat Vejn
  • Kovara Xoybun
  • Pelgeyn bi Kurd
  • Perwerdeya Siyas
  • Malpern Kurdan
  • Li ser me
  • Arsiva Nceyan
  • Nivs & Ne Bine
  • Game-Cilp- ListikN
  • Game - 36KurdishTV

  • Nivskar

    Ali Cahit Kirac

    Belavok
  • Belavokn Me
  • PDK- ARSIV
  • Belavokn We
  • Ariva Xoybun
  • Ariva Niviskaran
  • Niviskarn Derkir

  • Helbest
  • Ehmed Xan
  • E. Xan - Memozn
  • Mela Ahmed Cizr
  • Dwana Melay Cizr
  • Feqy Teyra
  • Celadet El Bedirxan
  • Cgerxwn
  • Ciwan Abdal
  • Osman Sebr
  • Al Caht Kira
  • Feqr Ehmed
  • Ahn Zozan
  • Abdullah Karabag
  • Al Kolo
  • Armanc Nerwey
  • Aydin Coun
  • Aydin Orak
  • Agir Abad
  • Bihr Bnij
  • Dildar smail
  • Ezz Xemcivn
  • Feth Gezney
  • Felemez Akad
  • Hemre Reo
  • Hwa Qasim
  • Hindirn Gull
  • Hekm Xlex
  • Hejar Kurd
  • Hekm Xlex
  • Husn M. Hebe
  • Amade Dive !!!!
  • Leyla emmo
  • Kiyaksar Temir
  • Kon Re
  • Kovan Sind
  • Kal Kurds
  • Mehmed obanoxlu
  • Mehd Mutlu
  • M.Kew Dilxr
  • Mihemed Salih Al
  • T Amadekirin !!!!
  • Navser Botan
  • Nhad Temir
  • Royar Tirbesipy
  • Seyday Dilmeqes
  • Sebr Botan
  • Sediq Sindav
  • Seyid Feysel Mojtev
  • ivan Perwer
  • engal Osman
  • Seyda y Ar
  • smet Dax
  • . Xell xmusoglu
  • FeyzulleKhaznawi
  • Xizan lan
  • Y. Sebri Qamilok
  • Helbestn We
  • Helbest Stran We
  • Helbest Stran Gel
  • Helbest Bperde-1
  • Helbest Bperde-2
  • Helbest Bperde-3
  • Helbest Bperde-4

  • Droka Kurdistan
  • Droka Kurd
  • Kronolij
  • Imp. Med
  • 200 Sal daw
  • Mervaniyan
  • Cum. Mahabad
  • Serhildann Kurdan
  • Serokn Kurdan
  • Kerkuk Kurdistane
  • Nasna Kurdistan

  • Cand, Huner
  • Pken 1
  • Pken 2
  • Crok
  • Byern Drok
  • Gotinn bapra
  • Tistonek
  • Dlok
  • Durik
  • Henek
  • Kilp Vdeoy Kurd
  • Pirs, Bersv Pken
  • and huner tit
  • Xwarinn Kurda
  • Sitran, Def Zurne
  • Lztik, Spielen, Game
  • Listikn Zarokan
  • Kincn Kurda
  • Edebyata Kurd
  • Ziman Me
  • Perwerda Ziman
  • Perwerda Civana
  • Perwerda Zarok
  • Zarok
  • Qutya Muzk-3

  • Nivsn Siyas
  • Kurdistana Serbixwa
  • Rzname & Program
  • Projeyan

  • Rojane
  • Serxwesi
  • Biranin
  • Pirozbahi
  • Daxuyani
  • Sirove
  • Lekolin
  • Roj buyn proz be
  • Roportaj
  • Agahdar
  • Bang - Pwaz
  • Daxwaz
  • Xebatn me
  • Wesiyetname
  • ermezar
  • ah abun
  • irgat - Yekit
  • Name ( Mektup )
  • Dtin Raman we
  • Civn Semner
  • Ji Raya Git Re
  • Xone, Xwene

  • Jina Kurd
  • Tekoina Siyasi
  • Tehdeyyen Siyasi
  • Tehdeyyen Civaki
  • Daxwazen We
  • Perwerde
  • Tenduristi

  • OL
  • Ola zd - Agahdar
  • Ola zd - Nasn
  • Ola zd - Wne
  • Ola Zerdet
  • Ola Cih - Nivs
  • Ola Cih - Wne
  • sa Mesh - Jesus
  • Bibel & Jesus - Film
  • Ola slam - Nivs
  • Ola slam-Mewlud

  • Survey
    Hun dixwazin di v malperde zdetir ci bibnin?

    Syaset
    Ne, Radyo, TV
    Droka Kudistan
    Cand & Huner
    Muzka Kurd
    Wne ( Foto )
    Nivskarn Kurd
    Ziman Kurd
    Pirtk Kovar
    Helbestn Kurd
    Dibistana Kurd
    Anskloped



    Encama Pirsn
    Pirsnn me

    Dengdan: 42768
    Nirxandin: 0

    PDK - Slide Show
  • Barzani Slide Show
  • PDK Slide Show 1
  • PDK Slide Show 2
  • PDK Slide Show 3
  • PDK Slide Show 4
  • PDK Slide Show 5
  • PDK Slide Show 6
  • PDK Slide Show 7
  • PDK Slide Show 8
  • PDK Slide Show 9
  • PDK Slide Show 10
  • PDK Slide Show 11

  • Di dirokede iro
    Rojek wek ro...
    1914
  • er Balqana y diduy dest p kir.

  • Slide Show – Xoybun

    Muzka Kurd – 1

  • Muzka Kurd - 1

  • Muzka Kurd – 2
  • Muzka Kurd - 2

  • Photo Gallery–Xoybun

    Foto & Animasyon
  • Nana Azady
  • Tekongern Kurda
  • Wene ( Foto ) - 1
  • Wene ( Foto ) - 2
  • Flaman Logo
  • Anmasyon
  • Lztik-Spielen-Game

  • Projeyn Kurd
  • Projeyn Kurd

  • Lgerin / Link
  • Malpern Lgerin

  • TV'yn Kurdistan .
  • Kurdistan TV - Zind-1
  • Kurdistan TV - Zind-2
  • Zagros TV - Zind
  • Kurdistan TV
  • Kurdsat - Zind - 1
  • Kurdsat - Live
  • Roj - TV - Zind - 1
  • Roj - TV - Zind - html
  • Roj - TV - Zind - swf
  • MMC - TV
  • XOYBUN - TV
  • n ah - TV
  • zid - TV / Zind
  • Malpera zid-TV/Zind
  • Rojava - TV
  • KNN - TV
  • Rojhelat- TV
  • Zagros - TV
  • Komala - TV
  • Kurd-1 TV - Zind
  • Tishk - TV
  • Vn - TV
  • Newroz - TV
  • Zaza TV-Flash-Player
  • Zaza-TV-Media-Player
  • Zaza TV

  • Paltalk Download
  • Paltalk Download

  • Reklam
  • Hunermendn Kurd
  • Karmendn Kurd
  • Kirna Titan
  • Firotina Titan

  • Radio Xoybun
    Radio Xoybun - Deng Vejn , Amade Dibe !

    Ansklopedya Xoybun
    Ansklopedya Xoybun A B, Amade Dibe !

    Part Rxistin


    Medya Kurd, Ereb, Tirk
    Bij Kurd  Kurdistan
    Malpern Kurd, Y
  • Poltk-Civak-Huner.

  • _________________

    Bij Kurd  Kurdistan
  • Medya Ereb

  • _________________

    Bij Kurd  Kurdistan
  • Medya Tirk


  • Qutya Muzk-1
  • Qut ya Muzk - 1

  • Zrzewat ( Sewze )
    Zrzewat ( Sewze )

    Sazyn Dijber Tirka
    Rxistinn Dijber Tirka

    Radyo Zind ( Lve )
    7 - Radyo yn Zind

    Qutya Mizka Kurd - 3
    Qutya Mizka Kurd - 4

    Kurd nglz
  • Perwerde ya Ziman Kurd nglz

  • Musa | Cih | Jewry

     
    Irfan di Mem Zna Ehmed Xan de






    Perwz Chan




    Irfan di Mem Zna Ehmed Xan de


    Umd ew e ji ehl ‘irfan

    ew d nekirin li me u ‘herfan

    Ten’ nekin wek ‘xeyran

    slah bikin me qusran



    Nasandina Ehmed Xan ahkara w Mem Zn ne kar rojek du rojan e bi gotaran kes ne Mem Zna Xan, br hizra bilinde Xan di gel tewaw taybetmendiyn w irove bike. Ji v kar re nivsna end pirtkan pdiv ye, l:


    " i bikim ko qev kesad e bazar

    Nn in ji quma ra xerdar"



    * Ev gotara ko nuha ez pk we dikim dilopek ji deryay ye. Gotar li du pikan serrast bye. Pika yek nasandina Ehmed Xan newarn w ye. Pika duy nhrnek li n opn felsefe irafan li Mem Zn a Xan de ye. Hvidar im li ser gotina gorbiht Cigerxwn:


    "Dixwazim bibor di kmasiyan

    li ol gihame ne Walansiyan."



    * Hja ye ko em Ehmed Xan tava ronake toreya kurd bi nav rveber gel kurd bi nav rveber gel kurd bi nav bikin. ima? Lewra ko Xan Baba weke rvebirek dilsoj agah li xema gel welat xwe daye. Ew wek rvebirek zana, mamosteyek dilewit dixwaze git zanistn gna (dewrana) xwe li rka pirtkn xwe de fer gel Kurd bike… Eger em hr kr dna xwe bidin newarn w, d, ji me re rojn ekere bibe ko mebesta w li wan newaran ten vehnana helbestek evndariy, yan rokek sade nne. Ew dixwaze li rka helbest rok, gel xwe hiyar bike zanistn cur bi cur raber xwendevann pirtkn xwe bike. Pirtka w ya eqda man r na ayn xm bineyn baweriya slam raber xwendevanan dike. Yekemn ferhenga ziman kurd yan ferhenga Nbihar ten ferhengek sade nne. Xan digel w hind ko xwestiye xwendekarn kurd digel peyvn cur bi cure kurd ereb nasiyar bike, ewana digel zanista erz qafiye ka helbestan behrn erz ji xwendekaran re irove dike, ko eva karek bheval e.

    * Gava ko em Mem Zna Xan Baba dixwnin em dibnin Mem Zn ko pit newarn Feqiy Teyran yekemn roka helbest ye di nav toreya klaska kurd de, ten rok serhatiyek sade ye evndariy nne, belk deryayeke li zanistn cur bi cur yn weke: felsefe, irfan, xwednas ayndar, komelnas, strnas, sazbend, ciwankariyn torey, roknivs, deb rismn cur bi cure kurd, deb rismn weke: Cejna sersal, nr nrgeh bawer bi falvegirtin, awaniya kea kurd di komela kurdewar de, r rismn jin nan zava birazava bkguhastin, n ngr, birat mercn biratiy, dwanxana kurd awaniya mratiya kurd b desthilatdar sadetiya mrn kurd ko bi xeber gotina xebergernek wek Bekirok av wane besret kore dibe li kar barn xwe de krbn drbn nebne nnin. endin zanist hunern d di v pirtk de bi curek rk pk wek mrvariyn pvekir rz bne.

    * Li bara ziman ciwankariyn torey de heta roja ro i kes li hozann kurd negehitine toza reboz Xan. Xan i peyvek di helbestn xwe de bine nade xebat. Ji bo nimne eger em hema yekimn beyta pirtka Mem Zn bidin ber hrbniya ciwankariy, em bibnin ko Xan awa bi hostan ciwankariyn torey di v beyt de xebintadiye, Xan dibje:


    " Sernamey name nam Ellah

    B nam te natemam Wellah"



    Li bara ciwankariyn torey yan senetn bed’ de, peyvn sername name pkve cinasa zayda mutteref serrast dike, name digel nam zayda muzeyyele, di nveka her ar naman di herdu misraan de seneta tekrr serrast bye. Ellah Wellah j dsan pkve cinas serrast dikin. Her weha ev beyta Tehll yan lkdaneveya hedsek nebew ye j, yan di van beytn xwar de ko maj teswrn xeyaliye zor ciwan naye awa behsa hilatina tav dike:


    " Daman ‘ers pak gerdn

    Damad ku kir bi mhr gulgn

    Tart bi rohniy ku rakir

    Xem ubhet zulmet fena kir"



    Yan di van beytn xwar de ko dsa behs hilatina tav dike. Bibnin ko majn ende ciwan afirandiye:


    " Sersub’he ku ehsewar efleq

    eheb ku kiande cay ebleq

    Edhem di tewley nehn kir

    Eheb ji xwe ra ji n ve zn kir

    Gurz xwe y atn deran

    t’x xwe y zerfean ku dan

    Dunya ji mehabeta xwe zer kir

    T’x kemera iyan bi ‘ker kir"



    Negot nemne ji bil teswrsaz maj, ji v senet re Beraet stihlal j dibjin, ko curek fesaziy bo w hind ko xwendevan pta seha serhat qewmn bikin. L ta ch ko ez dizanim ta roja ro kes ev lay huner di Mem Zna Xan de nedaye beravan kesek j li ser v hind nexebitiye, da ko roin be ko Xan di v huner de i kiriye rast hema ‘Elema kelam mewzn, gihandiye ban gerdn li ber per asmanan j derbas kiriye.

    * Gelek nivskar tuwjkar me gotine dibjin ko Ehmed Xan gelek peyv goteyn ereb faris di Mem Zn de xebitandiye ko ji Kurdan re nenasiyar in!…Rast e!! L du egern bineyiye v yek hene. Yek ew e ko di gna Xan de xebitandina peyvn giran di nivsn axiftin de huner dihate jimartin. Kes ko gelek ew cure peyvane bida xebat, serket dihate zann. L egera duy ko egera biney zor girng e, eve ye ko, Xan Baba li Mem Zn de ji Kurdan re felsefe irfan nivsiye. Ziman felsefe irfan j zimanek taybet e. Tm dyom stilahatn wa di irfan felsef de hene ko ne ten di ziman kurd de, ew zaravayane peyda nabin tunene, belk di tewaw ziman rojhilata navn de ji bil ereb li i zimann diy nav de tunene. Peyv gotinn weke: mkan, wacibulwucd, wucb, mewalid, enasir, masewa, xelq, emr, nast, laht, ebah, ehadet, xeyb, zahir, batin, cewher, erez, hiyl (heyla), hadis, qedm, ebed, ezel endn peyv dyomn d. ca Xan Baba near bye ko ji van peyvana wc kelk werbigre.

    Vca em bn li ser felsef irfan di Mem Zna Xan Baba de:

    Em bi xwendina Mem Zn p dihesin ko Xan zanista felsef ba zaniye di v zanist de melevanek bheval somekarek bbevl e. L Xan flosof nne, Xan arif e. Ya ba ew e p w hind de ko em dakevin kraniya gotar, em bizanin kan irfan felsefe ye arif flosof kjan e?

    arif flosof herduk j li d peydakirina heqqet rastiy de ne, herduk li heqqet digerin. L cudayiya wan li awaniya belgevehnan weyta peydakirina rastiy de ye. Flosof dixwaze bi rka hi jrbna xwe belgevehinana mentiq rastiy peyda bike, l arif dixwaze li rka evn evndariy rastiy peydabike bighje heqqet.

    Amraza nasn peydakirin heqqet di felsef de hi belgevehnan e: L di irfan de evn e. arif evndar tecelaya nra Xwed ye dixwaze di v rk de bighje Xwed, l flosof kemala mirovaniy di w hind de dibne ko hem tit li rka aqil zanist dest xwe ve bne, l arif hvdar e ko p fenaya xwe di heq de bekaya ebed, yan manewa hereherey dest xwe ve bne weke dilopek bighje deryay di gel deryay bibe yek. Em ev hind di serbihuriya Mem Zn de dibnin. Evn evndar di rbaza irfan de bine ye. Evn sermaya hereherey kaniya ava heyat ye ji arif re. Maqa arifan Xweda ye, aiq gerek e di v rk de dest ji dinyay tewan titn w ye nefsan ve cisman bikine, ta bigihjin Xwed. Dil arif ch tirkdanewe ilvilna nr ronahiya Xwed ye, ewe ye ko pika zor e arifan rok serhatiyn irfan evndariy yan helbestn evndariy nivsne. Ehmed Xan j yek ji wan arifan e ko hem bi xwe evndar bye hem j ji roka evndariy bi weyek irfan afirandiye. Xan li bara evna xwe de dibje:


    " Saq mi bigir ko ez bidest im

    Mexmr im meynexwar mest im

    Gava ko vexwar Mem Zn

    Axift li min cih birn

    Em ‘aiq eger i meyperest in

    Emma ji meya Elest mest in

    Ew mey ne wek meya te al e

    Ew mey ji cemala Zulcelal e

    Ew hubba ‘hebba pakzat e

    Qinwan ‘hedqey sifat e

    Saq bide min ji boy Xwed ra

    Camek ji meya te duh digra"



    Di van beytana de Xan bi ekeret ko evndar e, l evndar cemal ciwaniya Xwed ye, hebba w ya pakzat Xwed ye. Gorek br hizra arifan saqiya cama elest Xwed bi xwe ye. arif ev ayeta Quran ko dibeje:

    " We seqahum rebuhum eraben tehren" awa irovedikin dibjin: Xwed mirov ji meya giyan trav kir ji nebn an hebn. Xan j durust ev hind digerewe dibje:

    Saq ji boy Xwed camek ji meya te duh yan roja elest digra bide min j.


    " Her cur’eyek ez bikim ‘tam

    yek neie bese’heta serencam"



    Me got ko pika zor a arifan serhatiyn evndarane yan helbestn evndariy nivsne, Xan j Mem Zn nivsiye.

    L tita ko ji hemy balraktir e, eve ye ko li nav serhatiyn evndarane irafan de yn weke: Leyl Mecnn, Xusrev irn, Wamiq Ezra, Seleman Ebsal, Weys Ramn, Samson Delle, x Senan, Ysuf Zuleyxa, Huma Humayn, Xurd Xawer di nav wan hemyan de Mem Zn xudane serratiyek (mtiyaz) taybet e. Tewaw van rok serhatiyn jorn, ten di destpka rok de bahs pirsa irfan felsefe dikin, l gava ko daketin graneweya rok, ten hunera wan rokbj y, d irfan felsfe ji bra wan die, l Xan li dema graneweya rok de j irfan ji br nake, di seranser roka Mem Zn de Xan wate zaravayn irfan dixebitne reng ry irfan dide tewaw pik w pirsa irfan li xir pikan de li ber av w ye, rok bi curek irfan kuta dike.

    Ev yek e di gel beravgirtina nenasiyariya ziman kurd di gel felsefe irfan nebna pitivaneyek mjy ji toreya kurd re rast karek yekcar dijwar e. He rast Xan ahkarek mezin afirandiye ko itaqek (h yek) li wan rokn evndar erfan nikarin di gel v ahkar beranberiy bikin. Xan di serataya Mem Zn de awa arifane di eqa Xwed de dibje dibilne:


    " Ey mettle’ ‘husn ‘eqbaz

    Me’hbb ‘heqq mecaz

    Me’q tu y bi fexr naz

    ‘Aiq tu y lyk b niyaz "



    Di van helbestana de Xan dibje ko Xwed sereta cih helatin higavtina cwaniya evndariy ye, Xwed mehbba heqq mecaz, yara zemn asiman ye, Xwed hem aiq e hem maq, l Xwed aiqeq bhewce niyaz e . Ev beyta Mem Zn are bi v ayeta Qurana proz e ko dibje:

    " Fesewfe yeitiyellah biqewmn yuhibuhum we yuhubne" (ayeta 54 li sreya 5 dike). Wate bi van zyana Xwedy hoz yan desteyek bne ko hez ji wan bike ewan j hez ji w bikin. Arifan di irovekirina v ayet de gotine: Her wisan ko beniyn Xwed evndar Xwed ne, Xwed j hez ji wan dike evndar wan e. L hindekan di hember v qisey de gotine ko evndariya Xwed ji beniyn xwe re curek hewcedar ye, l arif dibjin peyva "hum" di v ayet de bi hesab ebced dibe (45) ko beranber e di gel jimara ebcediya Adem. her ew emaneta ko dibjin Xwed roja elest daye mirovan, her evna by.


    Xan j he ji ber v hind ye ko dibje. Xwedyo!" Aiq tu y lyk bniyaz "


    Xan di v mesre de evndariya Xwed nehevewcedariya w binec dike pa dibeje:


    " Mutleq tu mufd mustefad

    Bubhe murd hem murad

    Nr tu di ‘husn ry dildar

    Nar tu di qelb ‘aiq jar

    em’ ne ji qism nr nar

    ems ne ‘eyan tu perdedar

    Genc tu di nv tilism ‘alem

    Kenz tu ‘eyan ji ism Adem

    Ev ‘alem adem di mehd

    Ev mumkin maseway mewcd

    Hemiyan bi te ye medare debr

    Feyyaz riyaz xelq wel emr"



    Xan di van beytana de bi ronah dibje ko Xwed hem wc qazanc werdigre, hem qazanc distne, hem mrd e, hem murad e, hem nr ronahiya ciwaniya ry dildar ye hem j agir evndariy ye di dil aiq belengaz de. Xwed yelmma evn ye, l ne yelmneke ko ji qism new’ agir ronahiya cisman be, Xwed tavek e, l di pit perd de ye, Xwed xezneyek veart ye ko bi nav adem ev xezneya veart derkete ekeretiy. Lre de Xan are bi v heds dike:

    "Kunt kenzen mexfiyyen fe ehbebt bi en u’refe fexeleqtlxeqe lkey u’refe" Xwed fermay kiriye: Ez xezneyek veart bm, min dixwest bme naskirin, lewra min chana cismana mirov afirand.

    Xan di van beytan de mesela wehdet di kisret kisret di wehdet de heldixe. Gorek br hizra arifan, Xwed di hem tit de heye hem tit mezreh nimd smbolek li hebna Xwed ye. Xan li d re dibje:


    "Ela lehuxelq welemr tebarekellah rebil’alemne"


    Xan li du gotinn xwe ra digre dibje:


    "Emr te bi lefz kun du ‘alem

    Mewcd kirin ‘xerez i? Adem

    Adem bi xwe yek ji herdwan e

    Yek ‘herf ji emr kun fekane

    Ev ‘herf ‘heqqetn mu’heqeq

    Hem emr e bi qudreta te hem xelq

    Eba’h muresem in ji nast

    Erwa’h muwesem in bi laht

    Ev rh cesed bi cebr krah

    Tezwc byn bi emr Ellah

    Nast eger i reng sefal e

    Laht ji pertewa cemal e



    Xan j weke tewaw arifan li ser w br bawer ye ko Xwed git hebn seb xatir Adem kiriye. Xwed chan bi gotina yek peyva bibe (kun) afirand ko Adem ptek li w peyv ye. Mirov hem chana cisman ye hem j chana rhan ye lewra, ruh yan giyan asiman la j zevn ye. Xan li beytn:


    "Eba’h muressem in ji nast

    Erwa’h muwessem in bi laht

    Nast eger i reng sefal e

    Laht ji pertewa cemal e"



    are bi musula Eflatn (Plato 428-347 BZ), dike dibje:

    Mirovn v dunyay j weke xsrn ikefta ko Eflatn nimne hnaye, nikarin rastiya chan bibnin, meger ko ew zincr li piy xwe vekin ji ikefta v chan rizgar aza bin. Xan dibje: La tapo yan ebeh me (reayiya me) di chana zevn cisman de neqiiye rh giyan me j di chana rhana rhan asiman de hatiye zincr kirin. Chana nast jrn e chana laht j ronah pertewa cemala Xwed ye. Xan li d gotinn xwe ra digre di bara mezinay pileya here jore mirov de weha dibje:


    " Herfa ko me got neq hr e

    L meqsed me’niya w kr e

    Zahir te eger numaye su’xra

    Batin ewe neq xame kubra

    Mewcd e di w ehadet ‘xeyb

    Mehd e di w seyadet ‘eyb

    nsan bi xwe hem zelam e hem nr

    Adem ji te hem qerb e hem dr"



    Xan di pey gotinn xwe yn p de digre dibje:

    Ew pta ko me got neqek hrik bik e, l amanc mebest wateya w mezin kr e. Mebest li w herf yan pt Adem e ko Xan dibje " Yek herf ji emr kunfekane…"

    Wate Xwedyo eger te mirov r ve bik nan daye, l di bin de ew mezin e, lewra ko neq qelema kibriyay ye. Mewlew arif mezine ran dibje:


    "Pes bi sret ‘alem es’xer tu y

    Pes bi me’n ‘alem ekber tu y"



    Eger r ve tu chanek bik l wate me’niy de tu chanek mezin . Xan j dibje:


    "Zahir te eger numaye su’xra

    Batin ewe neq xame kubra"



    Lewra ko mirov ji du titn dij hev hatiye afirandin: Ronah tart, giyan la, chana diyar nediyar. Hem nzk Xweda ye hem j dr Xweda. Dr Xweda ye cisman zevn ye, nzk Xweda ye rhan asiman ye. Mirov her end r ve bik e, l di batin de lewra ko neqa qelema kibriyayiye mezin e.

    Di wan helbestn han de em di gel hemberan kirin hevtasaziyek dulayen rber ne. Em mesela dulayeniy (Senewiyet-doganeg) di newarn Iraqiyan mezheb Zerdot de dibnin. Zerdot bawer bi Xweday qenc neqenciy yan xr er heye, ew cudayiya wan herduyan wisa bilind dike ko wana dij hev nan dide. L Iraqiyan ko regeyek li mezheb Zerdot di br bawern wa de xwiya dike ev dulayeniy kmtir mulaymtir dikin. Em ev dulayeniya Iraqiyan di pika zore helbestn Xan de dibnin, l Xan Iraq nne, ew li jr kartkirina Iraqiyan daye. Xan arif e, arif her iya ko dibne tirikdanewe ispnekirana nra xwedika (neynika) Xwed dizanin. Yan git bnewaran xwedkek dizanin ko nr ronahiya cemal ciwaniya Xwed di wan de ispne dike tirk vedide.

    Her wusan arif dibjin chan weke neynikek ye ko aliyek w re tar aliy d ronah ilvilok paqij e. Lay tar re cism la e, lay ronah paqij j rh dil e. Dibjin Xwed xwest ko cemal ciwaniya xwe bibne dna xwe bide husn cemala xwe, ca bo v hind chan bnewar wek neynikek afirand ta ser gotina hedsa quds di w neynik de xuya bike dna xwe bide husn cemala xwe. Vca Xwed perde li ber cemala xwe hilgirt Adem kire neynika cemala xwe. Gava cemala xwe di w neynik de dt, b evndar xwe. Xan j li ser v br bawer dibje:


    "Ayne te kirin mukerrer

    ‘Husna xwe di wan te kir musewwer

    ‘Husna te ye zneta ‘hebban

    Reka te ye ‘xreta reqban

    Meyla te ye ‘aiqan dikt

    Derd te ye dil ji ber dit"

    Yan di pesn ciwaniya Sitiy de dibje:

    "Ew sen’et sitad mutleq

    Her ku did digo huwel’heq"



    Xan li beyta (26) re digel pesn spasa Xwed bas tewaw heyiya chan felsefa afirandina wan titana dike ko hebna her yek ji wan tra buneckirina hebna Xwed dike dibje:


    " Ev renge felek hem mu’ezzem

    Ev endemelek hem mukerrem

    Ev karigeha ‘ezm devvar

    Ev barigeha bed’ seyyar

    Ev ende zemn digel ‘enasir

    Ev renge ’erez digel cewahir

    ‘Heywan me’adin nebatat

    Metlb meqasid muradat

    Ey baqiy bzewal daim

    Wey hadiy b fenay qaim

    Mulk melek felek bi carek

    Bilcumla te kirin tebarek

    Ev neh sedef di pirr mirar

    Durr di sip eb di tar

    Heft di misal durr ‘xeltan

    Her e chet ihar-i- erkan

    Hers weled di pirr mewald

    ‘Xebra sema di gel meqald

    Lew’h qelem sewabit ‘er

    ‘Heywan nebat me’den fer

    Zahir te kir ev qeder senayi’

    Peyda kirin ev qeder bedayi’

    Her yek ji ‘edem kirin te peyda

    Ibda’ kirin te b heyla"



    Xan di van helbestanan de di gel w hind ko are bi felsefa afirandina chan dike, radigehne ko chan hadise qedm nne. Bawer bi hindsa chan yek ji baweriyn mezheb Eer ye. Em ev hind pa irovebikin.

    Di helbestn han de Xan dibje: mulk melek felek, karigah barigah, erd enasir, erez cewahir heywan me’den nawerd, neh tebek asmanan, yan neh felekn chan, ev roj, her heft strn gerok, her e al erd esman, lewh qelem er fer hem Xwed ji nebn aniye hebn. Pda ewana tune bn, pa by madeya eweliye by heylaya biney afirand.

    * Lrede ronkirineweyek bo beytn 44 ta 49 pdiv ye. Gorek br hizra zaniyar flosofn ber Xwed pda eql kul afirandiye, eql kul j bye egera peydabna nefsa kl. Li wan herdyana neh tebekn asmanan heft strn gerok strn rawestay serrast bne. Gera str erd asmanan j bne egera peydabna tebetn arane yan: Serma, germa, hikat terat herar unsuran yan: Av, agir, ax ba. Neh tebek asmanan ar unsur j dibin egera peydabna meeden heywan nawerdan, ko mewald selase yan zarokn syne dibjin. Ewana heft tebek asmanan re bav heftne yan heft bavn asman ji av agir ba ax re j ar dayk yan daykn arne digotin. Xan ji durust are bi w hind dike dibje:


    " Flcumle i ewwel i axir

    Elqisse i muimin u kafir

    B ‘husn te nne wan wicdek

    B nr te nne wan nimdek

    ‘Hikmet ewe batin zahir

    Qudret ewe ‘xayibiy ‘hazir

    Nnin te te’heyyuz temekkun

    Emma we di wan dik tewettun

    Goya hem cismek in tu can

    Goya hem ehrek in tu xan "



    Dsan Xan dibje: Xwed tewaw chan by madeya eweliye yan heylay ji nebn aniye hebn. Dibje: Tewaw heyiya chan mezherek ji hebna Xwed ye. Her yek nimd smbolek ji Xwed ye, Xwed di tek tek wan de veartiye, by ciwan husna Xwed by nra Xwed ew titane yek ji hebna wan diyar nake. Her weha Xan dibje: Her end Xweda di i tit de c nagre teheyyuz temekkuna w ineye, l di tek tek wan de heye. Tu dibj qey tewaw bnewern hey laek in Xwed giyan hemyan e. Di van beytan de ev hizra arifane hildixe ko Xwed nr ronahiya chan can chan ye. Hem bnewer bi ronah nra ciwaniya w tne xyan hebn peydadikin. Dsan Xan lrede pirsa wehdet di kisret kisret di wehdet de ko bina br bawera arifane hildixe.

    * Li beytn 56 ta 88 br baweriya mezhebiya Xan ji me re ronah dibe. Em vira de are bi end beytan bikin.


    " Her div bib zelal

    Pabend dik bi zulf xal

    Her ku tu bn ser hidayet

    Vrra bigir bik ‘nayet

    ‘Hazir w dib meqam me’lm

    Ger xadime w digrr mexdm

    B sicde te ey cenab me’bd

    Adem kire qiblegah mescd

    Ibls feqr b cinayet

    Hind te heb digel ‘inayet

    Her roj dikir hezar ta’et

    Lewra ku te da w istitta’et

    W sicde nekir li ‘xeyr me’bd

    Grra te ji ber der xwe merdd

    Yek sicde nebir li p e’xyar

    Qehra te kire muxeledunnar"



    Bi xwendina van beytana ji me re ron ekere dibe ko Xan di mezheb xwe de sunniy afiiy eer bye. Eer li himber mutezel daye. er bawer bi cebr hene mutezele bawer bi ixtiyar. Cebr dibjin, heriya ko li chan de diqewime d biqewime bi xwast ferman viyana Xwed ye. By viyana Xewd pelg ji dar nawee. Eva ye ko Xan dibje, Xwedyo, te hezret Adem by taet ibadet sicde kire qiblegaha chan, l Ibls feqr ko ev roj ji te re hezaran taet ibadet dikir te ew her ji ber v hind ko amade neb ser xwe ji bil te ji kesek d re xwarbike, ji ber dergah xwe raqetand kire cehennemiy hereherey. Xan di kutayiya Mem Zn de dema ko digel qelema xwe qise dike dsan cebrbna xwe radigehne. Ev br bawera bi ronah li beytn 2600 ta 2653 re diyar dike.

    Li beyt 94 ta 189 ko li pesna hezret Muhemmed awaniya afirandina chan marac daye, Xan are bi burhana mkan wicb dike dibje:


    " Eya bi ‘heseb dell burhan

    Nabin u meger wicb imkan

    Wacib yek e zat kibriya ye

    Mumkin pirre cem’ masewa ye"



    Ev beytana li ser awaniya afirandin egera afirandina chan ko Xwed git chan bo xatr hezret Muhemmed afirand dom dike ta dighje beyta 188.

    * Li beyta 189 re Xan digel beravgirtina hedsa "Men erefe nefsih feqed erefe rebeh" digel beravgirtina v hind ko i marfet nasneweyek pa nasneweya Xwed mezintir batir tir li xwenasn nasneweya mirovan nne, dest bi nasneweya gel xwe dike ko bi xwe j endameke li w komel. Em ev j bjin arif yan kes ko irfan bizanibe. Wateyek irfan j agadar zaniyar ye. Mezintirn serratirn taybetmendiya her mirovek zaniyar guhornkar xebatkar agadar ye. Mirov agadar ew mirov e ko agadariyek git li ser hem ho egern aqara jna xwe, awaniya hebna xwe peyda bike i caran bi ruwalet rvayiya titan nexape lpa reng ryan nexwe. Lewra ji arifan re agadar dibjin ko li ser git kar barn mad manewiye jn agadar in. Arif me yan Xan j xwedan v taybetmendiya bilinde mirovaniy ye. Ew her end ko li gna zor zulma sultann Osman ahn Sefew de dij, l p gotin nivsna Mem Zn:


    " er’ha xem dil bikim fesane

    Zn Mem bikim behane"



    Pit helxistina evn irfana ilah derbirna chanbniya xwe pesn Xwed Pxember hedsa: ‘Men erefe nefsih feqed erefe rebbih" Ji xwe re dike bine gel xwe dide nasandin.


    " Sabit ke ku da ne naxelef b

    Da waqif sirra men ‘eref b"



    Ew bi avek komelnase rewannase perd ji ser awaniya Kurdan davje li sedeya 17 de ko h br hizra netewayetiy li nav i gel welat de nehatib hilxistin, hildixe jar belengaziya Kurdan her wisa egera w belengaziy destnian dike dibje:


    " Hind ji eca’et ‘xeyyr in

    Ew end ji minnet nifr in

    Ev ‘xeyret ev ‘uluw himmet

    B mani’ ‘heml bar minnet

    Lew pkve heme btifaq in

    Daim bi temerrud iqaq in

    Ger d hebya me ittifaqek

    Vkra bikira me inqiyadek

    Rom ‘Ereb ‘Ecem temam

    Hemiyan ji me ra dikir xulam"

    *Eflatn dibje:



    Giyan mirov di chana bern de p w hind ko bikeve ser chana cisman bikeve la mirovan de, ciwaniya mutleq rastiya ciwaniy b perde dtiye. Gava ko di v dinyay de ciwaniya rvey dibne dikeve bra w ciwaniya mutleq dibe evndar w. Ruh mirovan di v dinyay de weke baldariyeke ko ketibe rekeh wate qefesek. Ew baldara dixwaze v qefes ko cism w ye bikne xwe bigehne ciwaniya mutleq… eq evna mutleq pireke bo gehtina evna heqq ciwaniya mutleq.

    Arif bi nav bange ran Mewlew j dibje:


    "Mur’x ba’x melektem niyem ez ‘alem xak

    end rz qefes saxitend ez bedenem"




    Xan j dibje:

    "Saq bike cama asiman

    Ra’ha wek r’h cawidan

    Da em bikirin dema’x can ter

    Yek le’hze bi ra’ha r’hperwer

    Teisri nefes bibit ji bo min

    Ter’hi qefes bibit ji bo min

    Mur’x dil murde bte perwaz

    B perde bibit teraneperdaz

    Bed’hal bibim seran bi derd im

    B al ji batin xeberdim

    Tebh ney bikim terrenum

    Tot sifet ez bikim tekellum

    Da kef bibin ji min keramat

    Mehd bibin li min meqamat

    Xelk ji "yu’hubbhum " digergn

    Her ji ezel by "yu’hubbn"

    Da bn biken ‘hikayet g

    Hindek bikirin xwe p feram

    Hindek bikirin bi can sema’

    Hin p bikirin ji dil wuda’"



    Xan j di van beytana de bi curek rvay ew hind radigehne basa murx dil dike dsan are bi ayeta 54 li sreya 5 ko mebesta w ew e Xwed evndar mirovan mirov j evndar Xwed ye, Yuhubbuhum we yuhubbne dike dibje: Meygr! Cama asiman pir li meya giyanperwer bike ko ez p w mey mejiy giyan xwe ter trav bikim, da ko qefesa la min bike ez xwe li hol rakim baldara dil ko dr hlna asiman dergah rhan lah bye, wek ney binalnim miqam evndariy ldim da ko ew Xaliq mexlq, ew aiq maq roja bern, Yuhubbuhum we yuhubbne bn ev serhatiya evndarane arifane, sebuhoriya Mem Zn guhdar kin xwe p bihstina w gum kin di Xweday xwe de winda bin bigehine qonaxa fenafellahiy. Xan bi van gotinn han rok destpdike roka Mem Zn j he li ser v br bawer vedihne bi w weya eflatn baldara rh wan digihne ciwaniya mutleq.



    LI SER QEHREMANN ROKA IRFAN YA MEM ZN



    Qehremann v roka irfan birtne li: Sit Zn, Mem Tajdn, Bekirok Mr Zneddn, Arif Gurgn, eko Dayn.

    Sit Zn, Mem Tajdn, Bekirok Mr Zneddn qehremann seker ne. Arif Gurgn, eko Dayn j qehremann layek ne. Xan ten ji bo kutakirin hevanna rok li qehremann layek wc verdigre. Dimne qehremann serek. Qehremann serek j dibine s desteya. Sit Tajdn evndarn cisman zevn ne. Mem Zn evndarn rhan asiman ne. Bekirok Mr Zneddn j nnern xerab neqenciy ne. Evna zevn cisman qonaxa tekzkirina evna asiman ye. Eger aiq maq di evna zevn de pijiyan t da kamil bn gihtin, di evn de diewitin. Eger li ser rbar dinyay negihtin hev dighjin evna rast evna rhan asiman. L eger li evna zevn tper nebn he di meyla wusala cisman de man, difewitin. Em di roka irfaniya Mem Zn de dibnin ko Sit Tajdn he di cara yek de ko hevd dibnin, bo pkgehitina zevn cisman hazir in hem kar bikin, belam Mem Zn wa nn. Bo nimne gava ko Dayn gustlk ji Sit Zn dixwaze Xan weha dibje:


    "Hazir Sitiy nign deran

    De dest ‘eczeya zeman



    L:


    Zn wehe gote ‘Heyzebn

    Min dil bye werteyek ji xn

    Gava wek werte tte co

    Wext ko diket biket xuro

    Teskn diket ev nign dil jar

    Dem dem ko didem di em xnbar

    Znhar eger dib nign

    Z bneve bo mi dil’hezn

    Lewrra bi w ye mi sebr saman

    Ew bo min e xatema Suleyman"



    Yan gava ko Dayn die gustlkn Sit Zn ji Mem Tajdn bistne, Tajdn bo w hind ko navbenda w Sitiy xwe be z bigehine hev zka gustil dide dayn, l Mem gustil nade:


    "Tacdni nign ji dest deran

    Da dest ‘eczeya zeman

    Mem t fikir ko by nign

    Keng diketin medar jn

    Go: daye tu min bidre me’zr

    K can didet ji dest xew destr

    Ev xateme ism e ger tilism e

    Min can ew e qalib me cism e

    Ev daye, tu qasid ‘hebb

    B ubhe li derd min tebb

    Sedqa ser zcemali Zn

    Mestne ji dest min nign

    Gava tu dive ey wefadar

    Ev renge ji min bibje dildar

    Ew ah e eger i ez geda me

    Eltaf ehenehane ‘am e

    Ez bende ne laiq wusal im

    Xursende bi sret xiyal im

    Raz me ji ew qeder cemal

    Min bnite xelweta xeyal"



    Em dibnin ko Mem eyda evndar cemala asimaniya Zn ye daxwaza wusala zevn nake dibje bila Zn di xiyal xwe de min bne bra xwe. Ev brhanna xiyal seratayek e bo evna rhan asiman. Herwa dema ko Mem Zn di nav bax Mr de hevdu dibnin herend ko ten ne wesayil wusala zemn ji wan re saz e, l Xan dibje:


    "Hubba du dilan ji ‘hedd derb

    Ser ‘hedd zerafetan kemer b"



    Zn Mem wusala zevn cisman naxwazin, evna wan evna asiman ye ewana evndarn dawn pak in.

    * Me got ko Mr Bekirok j di v serhatiya irfan de nner er neqenciy ne, l eger bineeyiye negihtina v dinyayye Mem Zn Bekirok e. Xan gorek br hizra arifane ko dibjin tewaw heyiy v dinyay nimd smbolek li Xwedane, er neqenciy j he mezherek ji mezhern Xwed dizan. Lewra ew Bekirok j ko bye egera tekzbna evna rhaniya Mem Zn, nehlaye ewana bigihjin wusala zevn, wusala ko afet ata evna ruhan ye. Di kutayiy de li aya ser evna rasteqneya Mem Zn digihne pileyek rhaniy dike dergevan biht.

    L mr ko bin de dixwest Mem Zn bigijn hev di dil xwe de raz bi peywenda wan b, her wusan di nviya r de poman b destra Zn da ko here Mem ji xwe re azad bike, nagje w pil meqama rhan ko Bekirok gihtiy. Xan li bara evna zevn asiman de dibje:


    "Ger x in ger mela mr in

    derw ‘xen weger feqr in

    Kes nne ne talib cemal

    Kes nne ne ra’xib wusal

    Hin ra’xib ‘husna layezal in

    Hin talib qalib betal in

    Lakin hemiyan yeke yeqn dost

    Ferqa ku heye ji me’xz ta post

    ‘Husna ku nebit u ‘hedd ‘xayet

    Nabit ji bo ‘aiqan nihayet

    L ‘aiq bulhewes cuda ne

    Hin faidexaz hin fida ne

    Canan teleb in hinek ji bo can

    Hin can teleb in ji boy canan

    Hin wesl’heb in ji reng Tajdn

    Hin derdguz in wek Mem Zn"



    Evaye cudayiya evna Mem Zn digel evna Sit Tajdn. Sit Tajdn canan (Maq) ji can xwe re dixwazin. L Mem Zn can xwe ji canan re dixwazin.

    * L tita here giring di serhatiya evndaraneya Mem Zn de mirina mecaziya wana ye. Mem Zn herdu carek dimirin rh wan dighjin hev xelk pkgihtina ruh wan dsan zind dibin. Dema ko Mr ji karyar xwe peman dibe dibje: Zn here Mem ji xwe re azad bike, Xan ji zar Mr weha dibje:


    "Dsan tu herre digel xeberde

    Qeydan tu veke ji bo xwe berde

    Ey ‘xuney naikufte sorgul

    Bikn qefes derne bulbul"



    Zn bi bihstina v mizgniy li ber xweiya anemerg dibe nehi dikeve weke miriyan dikeve erd.


    "Zna ku dused birn li cerg

    o ‘halet fewt adimerg"



    Gava ko cemaeta heremseray li Mr tre dibin dibjin, te ira Zn kut tu by egera mirina Zn, Mr dibje:


    "Mr go mekirin xiyal batil

    Ew bhu ez nebme qatil"



    L ehl heramseray her end dikin nakin Zn li nehiiy dernakeve nay serhemd xwe, da ko kesek ji derda t dibje, ser we xwe Mem temen xwe da we:

    " Yek hat ji derve nagehan

    Go, Mem mir da we zindegan"



    Dema ko Zn nav Mem dibze ruh dikeve ber:


    "Zn mirina Mem bi guh ket

    Goya mirib ji no bi ru’h ket"



    * Lre de ye ko Zn sira dil xwe bal wan ekere dike pkgihtina xwe Mem di chana ruhan de li bal hemy servedike dibje:


    "Can vo bi can muttesil b

    Ev ru’h bi ru’h muzme’hil b

    Ru’h im te ji dil dema riza da

    ah im te di mulk ten sela da

    Cism mine bnewa giran b

    Ru’ha mine natewan rewan b

    Der’hal ji qalib bi der ket

    ewqek ji ru’ha Mem bi ber ket

    Wan terk kirin seray fan

    Lew ne chan cawidan

    Har ku qebl neket mekanan

    D seyr biket di lamekanan

    Hn v sefer ‘xelet mexnin

    ahid ji mirra muqerrebn in

    Gava weku can ji ten rewan b

    Canan ew dt can bi can b

    Flcumle ji merkeza turab

    Ew zerre gihane afitab"



    Di vira de Xan bi ziman Zn gihtina ruh evndaran bo hev gihitina wan bo zat heq ko armanca serekiya arifan kutatirn pileya irfan yan qonaxa fenafellahiy ye, radighne pa dsan bi ziman Zn dibje:


    "x wek ez bi dil murd im

    Ew ru’h rewane ez qedd im

    Her end li ba we nav Mem b

    L padiehek ‘elahumem b

    B layiq ferr padiah

    Meqbl teqerruba ilah

    Qelb w ye wadiya muqeddes

    Ru’ha w bi nra heq muqebbes

    Hilgirtim birme Tr Sna

    Bnende kirim digel xwe bna

    name der ji v ‘hicab

    Ev zerre gihande afitab"



    Lre de em dibnin ko Mem di rka evna rastaqne asiman de gehte pileyek wusan bilind ko b meql teqerruba ilah qelb w ko weke iyay Tr Sna ronahiya xwe li heq vergirtib, b egera w hind ko ruh Zn j ko weke zerreyek b ghande afitab ew j digel xwe bire wadiya muqeddes.

    Pit hing Zn van sir razana ser vedike, bi destra Mr "Sed cariye Sit Dayn" n ko Mem li bendixan derxin. L gava ko gihtin zindan dtin ko Mem:


    " Durrdaney Bbehay can

    Derday ji dest xwe rayigan"



    Ewana awaniya qewimn ji bendiyan dipirsin:


    "Xelq ku digel Mem giriftar

    Gotin ku me d ji set’h dwar

    Berqek bi ‘eceb Mem bi ser ket

    ewqek ji ser Mem bi der ket

    Yek ubhet roj yek u hv b

    Yek ubhet zrr yek j zb b

    Ew ems qemer ku mettesil bn

    Der’hal bi pkve muzmehil bn

    Gava wek pkve muqtebis bn

    Ew herd li zewi mun’ekis bn

    Ew reng kiriyan munr rewen

    Zindan li me kirne se’hn gulen

    Mem j bi v reng bxeber b

    Xna dil w bi derve der b"



    * Xan dibje ko hemsuhbetiya Mem di bendiyan de j eser kirib. Kar li ser wan kirib, ko ewana li jr kartkirina Mem av dil wan roin bib karn ew dmena han, wate teceliya ruhan bi av ser bibnin. Xan li d re dibje ko teceliya ruh titek rast e, ev hind nkar nekin. Ew yeka hull yan nesx xurc duxl nne. Ew tenasux erwah nne. Belk ew titek rast e, wek xewnek ye. L xewn titek li ihda nivkane, teceliya ruh ser xewn re ye.

    Gava ko Sit Zn, cariye Dayn rast la bgiyane Mem tn, herend dikin nakin, nikarin Mem ji nehiiy rakin:


    "Hind ku reha dil diandin

    Hind ku gulav l reandin

    Wan sehnekirin di cism canek

    Illa ji ser di duxanek"



    Daku:


    "Zn hat ji pve b ‘hewale

    Bedr ku veda ji ber xwe hale

    Burqe’ ku veda ji ber cemal

    Xurd numa digel hilal

    Zn wehe gote w bedh

    Qum ya ceseden nefexto fih

    ewqa xeber di w epal

    Berby ser di w emal

    W dy qebes ji ewq ragirt

    Qendil qefes qebes ku dagirt

    Ew xelwetiy di ’tikaf

    Rabve bi niyyeta tewaf"



    Pita Xan ji zar Zn got ko qelb Mem wadiya muqeddes e ruha w ji nra heq bizot nr vergirtiye Mem bi evna rasteqne ew nra ko cemala layezal e, berda ye dil Zn, v car j Zn ca nra dil xwe berdide ser emalka vemiriye la Mem ruh bi la bruhe Mem dixe ew zind dike. Xan bihanna ayeta 29 li sreya 15 ji Qurana proz " Qum ya ceseden nefexto fh" zindkirina Mem bi dest Zn digel zindkirna Adem bi dest Xwed beranber dike wana dide berhev. Xan cemala xwe cezebeya Zn pikek ji cemala layezal dizane dibje, awa Xwed bi cemala xwe puf qalib b giyane Adem kir, Zn j wusan Mem mir vejand. Pit hing Xan bihanna v beyt:


    "Perwaney em’w ‘teysa

    Wer murdey hate ser te ‘sa"



    are bi zindbna miriyan bi dest hezret sa j dike ev hind digel w yek j beranber dike. awa miriyn mcza hezret sa bi evna dna tecelaya heq di ry sa de zind dibn Mem j bi evna dna ry Zn ko tecelaya cemala Xwedey zind dibe.

    Pit w hind ko Mem zind dibe digel Zn dikeve qisadan, ew cemaeta ko li w der bne, dibjin, Mem rabe em biin ba Mr, Mr ko destra zewaca te digel Zn daye, rabe miraz te hasil b. Mem weha bersiva wan dide:


    "Ez naime ‘hezreta u mran

    Ez nabime bendey esran

    Mr ku mirin hebit ne mr e

    Me’zl hebit ew esr e

    Em n ‘hizra mr mran

    W ‘hakim ‘hakim feqran

    kir neynka cemal

    Tra xwe numa bi zulf xal

    Fansa beden kir mutella

    Tda ji mirra kir tecella"



    Li d wan gotinana re Mem dibje, em pkgihtina v dinyay naxwazin, em herin biht hr xilman av li riya me ne ko daweta me bikin. Em di biht de bigihjin hev. L bihita me bihtek d ye:


    "L cinneta ‘aiqan cuda ye

    M’ad liqaya kibriya ye

    ‘Altre ew ji bax rizvan

    Naguncine w u hr ’xilman"



    Mem li d van gotin daxwazane re dimire:


    "Gava ew kir temenna axir

    Dergah veb li ber w hazir

    Teyr ku qefes li ber veby

    Ew reng firr wek neby

    ehbaz ji qeyda merkeza fer

    Prewaz kir gihte zul’er"



    Xan li vira de dsan are bi baldara ruh dike ko ji hlna xwe ya bin dr ketiye dsan die digihje bine heqqeta xwe.

    * Em dibnin ko Xan di v serhatiy de Mem Zn di pileya here jrn ko rojek li cil bergn guhor de tolaz dikirin bi saya evna rasteqne digihne pileya here bilinde ruhaniy zereya wicda wan digihne afitab baldara giyan wan digihne hlna biney giyan wan digihne canan ewana digjne chana cawidan heqqet. Eve rbaza arifan e. Arif dibjin mirov dikare li saya evna rasteqne de destkiandin ji daxwazn v dinyay fenaya xwe bigje beqaya ebed bigje heqqeta Xweday:


    "Fan mebitin fenay mutleq

    Nabnitim ew beqay bil’heq

    Fant ji bo wrra beqa ye

    Baqt ji bo wrra leqa ye"



    Xan mirina mecaziya Mem Zn teceliya ruh dihejmre. Ew layek dixwaze pileya here jorne evn ko li rastiy de fanafellah gihtina zereyek bo tava ehediyet nan bide layek d j radigihne ko pkgihtina zevn bend sedek e bo pkgihitina asman. Xan bo nandana v hind dest davje bikaranna weyek taybet nenasiyar neasay. eweyek wusan ko hem jortirn pileya tekamul nan dide hem j evn dibe evna ruhan. Ruh Mem zn li p cemaet de dighijn hev.

    * Mirov li bara mirina mecaz yan bi gotina Mewlew mirina p mirin de dikare s pirs giring bide ber avan.

    Ya yek: Mirin zindbna Mem Zn di keramet arifan de titek hjay bn ye, arif bi zn destra Xwed dikarin tit weha bikin awa ko Mewlew arif mezin ran dibje:


    " Ewliya ra hest qudret ez Ellah

    Tir ceste baz arende zi rah"



    Wate: Qudret karna ewliyayan ji karna Xwed ye. Ewana dikarin bi qudreta Xwed tra ko ji kevn derketiye li nviya r de bizivirnin ser ciy w.

    Ya duy: Hindek arif li ser v bawer ne ko eger mirov gihte jortirn serratirn qonaxa teequl ko qonaxa eql feal dibjin, dikarin ruh xwe txin ixtiyara eql xwe ko ji w hind re mufariqet nifs min el ebdan yan cudayiya can ji la dibjin.

    Wate: Eger mirov gihte w pileya teequl, her gava ko bixwaze dikare ruh xwe ji la xwe derne dsan vegerne la xwe.

    Mem j di zndan de dibe sof pa ta pileya xniy j die, awa ko Xan dibeje:


    "Sof ko gihte kunc xelwet

    xn gihand meqam we’hdet"



    Mem di zindan de digihje axirn pileya irfan ko pileya wehdet ye. Di v qonax de salik ten titek dibnin ew tita j her heqqeta mutleqe bes. Xan dsan ji ziman Zn dibje ko Mem x e:


    "x wek ez bi dil murd im

    Ew r’h rewan ez qedd im"



    Yan gava ko Mem di zindan de ye, Xan ji zar Mem dibje:


    "Sof me sewmi’e nin im

    Xo talib nra ry Zn im

    ‘Hasil qewim meqam mt

    Bermewcib qeble en temt"



    Vca Mem j gorek v bir ray dikare rh xwe li la azad bike dsan bi teceliya ry Zn ew vergerne ser ciy xwe. Xan p v qewmn gava ko Mem di zindan de ye, bi hnana hedsa: "Mt qeble en temt" Mirina p mirin ji Mem re pbn dike.

    Ya sy: Hunur fendek roknivsiy heye ko dibjin flaforward. Flaforward li himber flabak de ye. Flabak ew e ko nivskar demn bihur breweriyn y di bra qehreman rok re derbas dike. L flaforward dahatiya ko neqewimiye, qewmna ko d biqewime, di bra qehreman re derbas dike tne p avn w. Xan j digel w hind ko li ev teknka roknivsiy wc verdigre flaforward li qonaxa zhniyet digehne qonaxa eyniyet ew bi nav teceliya rh nan dide. Ev hinde gorek br raya irfan heman fenafellah ye.

    L Mewlew arif ran ji v hind re digel berav girina hedsa "Mt qeble temt" mirina p mirin dibje:


    "Merg p ez merg n est ey feta

    n unn fermd ma ra Mustefa

    Goft mt kullkum min qeble en

    Yeitiyelmewto temt blftn"



    Mewlew ev hind li roka temsliya Totiya Bazirgan de tne dibje:


    "Qissy ttiy can zn san buwed

    K kes me’hrem mur’xan buwed"



    Wate: roka Totiya Can j her wek v ye, l kan ew kes ko bibe mehrem baldaran.

    Bi v hind em digihjin v akam ko roka Mem Zn rokek irfan ye. Xan arifek tam e. Ew roka xwe li jr kartkirina irfana ran dinvse. Xan digel toreya faris ba nasiyar e ew tewaw zanistn gna xwe bi ba zaniye. Digel newarn hozan torevann mezine ran yn weke: Firdews, Se’d, Hafis, Cam, Ettar Mewlew ba nasiyar bye. roka w di bara br hizrn irfan de birek li jr kartkirina Iraqiyan, br hizrn x ehabeddn Sorewerd daye. L bara torey de jr kartkirina Nizamiy Gencew de ye. Heta ka helbesta Mem Zn j li ser ka Leyl Mecnna Nizam yan ka "Mef’lu mefa’lun fe’lun" de ye. L her wek me pda j got Xan li ser wana re ye. Xan by pitewaneya drokiya torey di toreya kurd de ev roka nivsiye.

    Xan ne wek ewan d ko rokn irfan nivsne irfan ten li seretaya rok de xebitandine, belk ew br hizra irfan di seranser rok de raav kiriye.



    Her bijn!

    Ez gor we me
















    Maf Kopkirin &kopbike; PDK-XOYBUN; wiha, di xizmeta, Kurd Kurdistan daye : Pirojeya Kurdistana Mezin, Pirojeyn Abor Avakirin, Pirojeyn Cand Huner, Lkolna Droka Kurdistan, Perwerdeya Ziman Kurd, Perwerdeya Zann Syas, Weana Malper TV yn Kurdistane. Tev maf parast ne.

    Weandin:: 2004-07-27 (5088 car hat xwendin)

    [ Vegere ] | PRINTER





    Malper TV yn, Kurd Kurdistan, Yn, Poltk, Ne, Civak Huner : - Vir-Rupela-LnknN ye.
    ___________________________________________________________________


    Malper TV yn Tirka, Yn, Ne, Poltk Civak : - Vir-Rupela-LnknN ye.

    | PUK-Meda | PDK-Baur | PDK-Baur | PDK-Xoybun | PDK-Rojhilat | AlParty | Kurdistan Media | kdp6 | Xebat | PWD - K | KRG | Peyamner |


    PDK - XOYBUN.Com 2003 All Rights Reserved
    Email : xoybuncom@yahoo.de

    Ev malper her bash bi 1024x768 IE 6.0 t xuyakirin

    Content Naverok






                    
    Google