PARTIYA DEMOKRATA KURDISTAN - XOYBUN

PDK - XOYBUN



Briya Botan
( Celadet Ali Bedir - Xan )

JI GIYAN X EVDIREHMAN GARISRE :
__________________________________




Kan Drew, ka Herekol, ka Kepir
Ka zozann Bav-Tl ka k bir
Dibjin ko Burca-Belek hilwe
Text bext botyan de ka ge
Seyrangeha Banwa Zn ma i b
Naxuyn qet xir xemln w li k
Ka westan ka Qesara ka kan
Kann zozan, cihn bilind keban
Awan j bit kan Beko, ka nreng
Kann ew bezm, kan bade, kan beng
Basiret k, neqibend, terqet
Ka xn me, kan rzik eret
Kan Seqlan, Seqnefis k, Nrgiz
Gul rihan zeriyane, tev riz
Ka Azzan, x seyda axa
Kann ew qesr, tev bilind tev ava
Kan Sit, kan jinmr cr
Kann ew rim, ka huwz, eper
Mr Miheme nrvan, kan k
Ka gra w, Gera-Xan, gejgering
Ka aln me, bekirbeg, xwedevling
Kan mrek, ka mifird, kan beng
Kan lo lo, l l li k, kan deng
Kann eper, best li k, ka celab
Nrekew k, pjn dengn qeb qab
Bor-mirkan tenik bye kete ba
Ez bot me ditexilim her bi pa
Ka ban me, y Azzan, kan war
Kepir de ne kozik in, ne j dar
Pa ez bjim, pa dizanim i bjim
Pa bi Xwed wek nexwe im gj im
Kan dwan, ne diyar e xafa mr
Ka rokbj, dengbj li k kan pr
Teter li k, Axay-Sor ew reng
Tenbr ney, kemene zirne deng
Kan dawet, qelsl medfn
Tirik, parv, arok, mehr, hkrn
Kan civat, fl etrenc, ka zindan
Ko t de mir, ah mexrib, Mr-Alan
Dotmr li k, ka mr eref, mr Ezn
Kan bav sitya Zn, mr Zengn
Beg axa kan tovrind, kan dot
Ne mr mane, ne mrt, ne j cot
Ne Gurgl e, ne Finik e, ne Cizr
Ne rsip, ne kefxwe, ne kizr
Ne buhar e, ne Havna mr eref
Zivistan e, dwanzde hv tev ber berf
Ne dmr in, ne ahnet, ne hevn
Kan mr em, Kan Tacn Gurgn
Kan ew bext, kan bext, ka koer
Sadon li k, ew serek evnger
Kan mrxas, ka xulam mifird
Ka li k man ew gernasn nedt
Ka zirtxane, gurz cid, kan hesp
Xencer rim, kan rn rast ep
Pira Bafet bel ev e, kevane
Kevin bne, ne tir ne, sorane
Ji Delav qitikan ve naye deng
Kew kevok di n de ne man eng
eylo bne kaniyn me ka rej
Mazyan de ne pel mane ne gez
Kan Xan, Feqeh-Teyran Mela
cizer, ne j bate, kes ne ma
ax li k ma, ka Berwar, ka Drgul
Tu tit ne ma, vemirne deng gul
Kan Xrkan, Harnan Jlyan
v li k, Welat-kelhok Goyan
Batyan k, Welat-Kils, Siprt
Ne Soran in, ne Msere, Silop
Kian, Teyan, Ddran k, ka Mran
Hacbra, kan ernex, Garisan
Ne Hesin, ne Elik, ne Mem
Eruh li k, ne Alyan, Gerger
Ji Garisan ne koer in, ne dman
Kan Zwk, Welat-Kver, Ebasan
Dawdyan, Omerkan j, ka Kheran [1]
Ma kher bne, tu deng naye ji tuwan
Kan Xaltan, bira Zerdet, Hewr
rkn me, filehn me, Hewrk
Ka ikefta mr Miheme, ka per
Kan dasn, kan ken surper
Kan ingar, ka xwaln me, yezd
Balav bne, b rzik in b ser
Dra-Reben weke ber vala ye
Hejale j diyar niye raza ye
Mifiryan k, kan lavij, lajebj
Tr kevan, r mirtal destrj
Ne er in, ne bajar, ne fileh
Burc kelat, ne segman in, ne ergeh
Kevnar ne man nayin p tu njen
Tar her der, ne kulek in, ne rojen
Di Tanz de ne feqeh in ne mela
Medresa-Sor xerabe ye ji n va
Kela Ewrex ber bi ba ye, kela kevn
T de ro prhevok in end tevn
Kan x im, Evdirehman garis
Ew j kutin sorgula me ilmis
Her lawo tev de ne nnin nn
Dest me de ne hesp mane ne j zn
Kurdistan tu abadn, her hey
ro, sibe hergav j d heb




Brt: 29 irya Pan 1932
Herekol Ezzan


Di v nivsar de hin nav titn din wek nav cihn ern Botan hene ko ji bona herkes ne nas in. Ji lewra em wan ji xwendevanan re; bi rz ve jr de bidin zann. J pve bi v hincet em titinen din j bi ser xin ko pelinen ji droka cih Botan hin rok rrokn w ne.


– Ji iyayn Botan y bilintir e. Havn Zivistan bi berf e. Qehremanek Yewnanistana kevin heye, dibjin- Herkl. Di navbera van her du navan de nzingahke ekere heye.


KEPIR – Di cih Botan de zozanek bi nav deng e. J re zozan Bav-Tl-Beg j dibjin.


BURCA-BELEK – Burca mrekn mala Azzan e. Nav Burca-Belek l kirine, ji ber ko bern burc re sip ne. Avahyeke kevn, qahim stiwar e. Birek w mezin ro xerab e. Hin birn hm w di et Cizr de ne.


WESTAN – Di rojhelat Cizr de meydaneke fireh mezin e. Di zeman ber, di v qad de zirtxaneyek heb. Pehlewan t de hinerin dikirin, xelk hesp dibezandin, cid dilehstin. Di wext er de leler Botan di v meydan de digiha hev diket rzika ceng.


KANYA-QESARA – Kanyeke Cizr ye. Xelk caw xwe t de diqesirnin. Ji lewra j re Kanya-Qesara dibjin. Nav v kany di Mem-Alan de gelek derbas dibe. Pit ko Mem digehe Cizr, di roja sersal de derdikeve ger, dikeve nav xelk, li ser v kany de rast Zn tt.


SEQLAN – Di nvrow Cizr de emek kiik e. Di dora w de end dehlik hene. Serkanya v em di iyay-Sp de ye. Havn Pazan dehln w parzn dor gelek speh dibin.


SEQNEFS – Bal nav Sitya-Nefs ve hatiye nav kirin. Sitya Nefs jinek ya mrek Botan b gelek hej v kany dikir. Ji bo sivikahy dibjin- Senefs an Seqnefs. Di ser kany re qubek heye. Ava w gelek germ e, xelk li zivistan j dikevin-. Buhar gava av tte raser kany di dora w de her texlt kullk n dibin. Di strann Cizr de navn Seqlan Seqnefs gelek derbas dibin. Wek niho:


Cizr xwe meqam e Berber Misr am e
Seqnefs hemama me ye ... xulama me ye
Seqlan pik zde ye


NRGIZ – Ev j ji seyrangehn Cizr ye. Di Cizr de du cihn nrgizy hene. Yek di aly rojhelat, a din di aly nvro de ye. Ji ber ko t de nrgiz dibin nav nrgizy li wan kirine. Ji van pve di dora Cizr de gelek gulget seyrangeh hene. Wek niho: Rez-Mr, Cafer-Sadiq, Cuhtik-Tyan, keftan, Mr-Hesen, Eyn-Tirb, Keylk, Pira-Bafet, Emer, Xeyda, Lawik-Xerb, Kehnya-Emo, Ser-Sinsal, Bin-Burcan, Newala-Tilik, em-Kurs, Sitya-Heyat, Mam-Elo, Kehnya-Evdilcell, Mr-Evdel, Ban-Cirf, kefta-Dilop h.p. ...


BOR-MIRKAN – Borek et Cizr ye. Dema ko ava Dicl bo dibe arnikarn Cizr digire Cizr t de wek navrok dimne, qeta av a kiik dikeve aly Tor deta Hesinan. Hing xelk xwe vedimalin bi peyar di v bor re diborin; av tenik e. Ji lewra dibjin– B. Mirkan.


TOVRIND – Di texaly de torin tte gotin. Esl w tovrind e, y ko tov w rind pak, malbata w nas. (v) ji nav (d) ji pay ketine.


BEXT – Esl pirsn bot, bot, botan (bext, bext, bextan) in. erefname j hol dinivsne. Di v ikl de nzingyek bi nav era Bextiyar tte dtin.


DELAV-QITIKAN – Navbera Westany Pira-Bafet de delavek e. Havn Pazan qitik tn- j av vedixwin. Hing xelk Cizr li dora w davan vedidin qitikan digirn.


ER – Ern Botan bi v away lk ve dibin: Koer dman. Koer j du bir in, oxsor ilit. oxsor: Mran, Alkan, Dudran, Dawdyan, Soran, Garisan. ilit: Batyan, Teyan, Xrkan, Kian, Mserean. Ern Deta-Silop: Hewr, Zwk, Sprt, Reikan. Dman: di v mil av de: Meman, Harnan, Hesinan (jrn jorn) Ebasan, Alyan. Di w mil av de: Berwar, Eruh, Garisan, Welat-Kelhok, Welat-Kver, Welat-Kils, van, Jlyan, Drew, Hac-Alyan, Kheran, Harnan, Slop. Hac-Bra: ernex, Goyan. Ern Botan tev de silv in.


MR MIHEME – Dibjin ko dil Mr Mihemed beg nrvan keti b keperyek. Mr perya xwe li iy di keftek de didt. J end zarown w j b bn. Pery l qewt kiri b ko kes bi wan mehesin. Bi v away mr perya xwe li rex hev jiyn kf kirin. Rojek mr Miheme bi hinceta nr, dsan b bal perya xwe ve. Ber ko bigehe keft xulamn xwe li cihek hiti bn ji wan re goti b ko medin pey w. Mr ; xulam, mifird pleke drj li hvy man. Mr ne dihat. Dinya li wan dib var. Yek ji xulaman guh ne da hevaln xwe ji wan veqetya da r , li mr bigere. Mr per li ber dev keft rnit bn. Zarowan di dora wan de dileystin. Mr ber xwe dab keft, keper di peber w de b. Xulam wek ew dtin jvan b, dil kir ko xwe vere n ve vegere. L av pery p keti b. Pery bawar kir ko mr bbext l kiriye; b firolek di gel zarokn xwe winda b. Mr bi lerzeke ecb ket. Xulaman darbestek kirin, mr l kirin, ber w dan Cizr. Bi r ve, mr rehmet. Malikn jrn ji stranek ye ko wesiyeta mr Miheme dibjin-.



Ez d bimirim wesiyeta min li erd medin
Qet min mebin nav u mirya
Min deynin tabutek de, ser mil ar mifirdya
Min bibin ser gir Qirnasis
Ber dev her ar gelya
Da subeh li min xwe b
deng exana, terqna ax van nrya



DRA-REBEN-KHER – Ji Herekol ji hem deran bilintir e. Wext Mihemed beg nrvan de xanyek li ser w kiri bn, ji bona ko biceribnin gelo mirov dikare Zivistan l biborne. Du zilam digel av nan xistine xn hitine. Buhar hatine ser dtine ko yek mirye yek maye; may kher bye. Ji bona v qas nav w danne Dra reben kher.


NRYN-MR – Efno Hejale du nryn mr Miheme bn. Mr gelek hej nra pezkvyan dikir. Bi xwe nrvanek serdeste b; ji lewra digotin- x nrvanan. Rojek di nr de du kehrikn speh girtin nan mr dan. Mr nav yek kir Efno y din Hejale. Di w heyam de tukes b izna mr nikar b here nra pezkv. Wek din j mr qewt li wan dikirin; bizinan mekujin, ten nryan bikujin, ji Efno Hejal pve. ew ji bona tov dihitin. Her du nr bst salan emr kirin gelek mezin speh b bn. Rojek mr Amedy – li gora gotinek y hekaryan – nryek pezkv kut. Xelk ji mezinahiya w man ecbmay. Stiruhn w pvan bi heft bihustan derketin. Mr got: Ez van stiruhan ji mr Botan re binim, ka n hol di iyay Botan de hene. Ser v yek mr rab stiruh j re rkirin. Mihemed beg j li wan ecbmay ma. Emr nrvanan kir ko herin nrk wel bikujin ko stiruh w j meztir bin. Nrvan bi iy ketin end rojan geriyan, nrk wel bi dest ne ket. Efno Hejale hebn. Ev her du nr her dil mr de gelek ezz bn; dil w gelek bi wan ve b. L ji bna ko ji mr Amedy fehtkar nebit da av xwe ko nryn xwe bi dest xwe bikuje. Bi xulam nrvanan ve derket nr, raser Dirba-kr, di epera-Stn de rnit. Xulam nrvan pez xira kirin, bi ser mr de ann. Hejale ji pya pez de dihat, mr s tiving berdan-, her s derb lketin, l nr bi xwe ne ket ji mr dabor. Efno li dv pez de b. Mr bi derbek Efno cih de xist. Dil mr gelek p ve ma. Li dora xwe fedkir, av w bi xulamek xwe – Hesen – ket, j re got: Hesen carek bavje ser. Hesen:




Ez li galya fekirm, bi hawar e
Terqn hat b, nizanim exaneye, berwc an helqedar e
Efno kutin, Hejale bab gska bi s derba birndar e
Nrvanan da pey Hejale j, n pit eper. Fedkirn ew j w ketye. Mr j xwe gihande wan. Hesen dsan avte ser:


Ez li epera-Stn fekirm, raser Dirba-kr e
Mihemed beg xwe ji hewalan berda b, endik wek eroy serxans, Resl findik p re
Ser Hejal jkirin, bi stiruhn w ve rkirin mr Amedy re
Stiruhn Hejale pvan bi neh bihustan derketin. Mr Amedy li stiruhnen ji wan dirjtir gerya, l ne ketin dest.
Malikn jrn ji strann mr Miheme ne.

Ez li Mihemed beg fekirme, bi v xeml bi v kok
Te xelt sirme ne, r berdan ser zirhok
De tu ber exan ji bizin biguhrne, ve nr w sekin, li p bihok
He me go te cewab da
Bir nrya xwe ji Kortikn-Qaso berda bi Piling-Zrn li xwe bada
Nrvann me bi kur ne bi tz re, xwe bi Beleka-Re nav da