Rewenbriya kurd paeroja w li Istenbol

Wext: Thursday, 09.September. @ 00:00:00 CEST

Mijar:

Selwa Guli - Siwd — Istenbol cihek xwe y taybet di droka kurdistan bizava w ya siyas, civak rewenbr de heye.

Hn ji dema Imperetoriya osmaniyan ve ta ev roka jik, kurd di v meterpol de, jiyana xwe ya dervey jiyana gundtiy wek cografiya, berdewam dikin.

Di demn serhildann mrnenn kurdan de bi taybet mrnena botan ikestina serhildann Bedirxaniyan ji 1870an ve, kurdn welatperwer zane kon xwe li Istenbol deynan.

Dema Bedirxan kober Istenbol bbn zaro zn wan li wir dest bi xwendina xwe dikirin, pir kesn rewenbr navdar li Istenbol dijiyan hindek ji wan bbn mamosteyn navmaliyn wan, mnak helbestvan kurd y navdar Hac Qadir Koy helbestvan kurd Premrd Rehm Rehm gelekn din.

Li Istenbol pir tevger bizavn rewbr siyas yn kurdan hatibn damezirandin, mna avakirina komela rizgarkirina Kurdistan, ko serok w Sreya Bedirxan, biray Mr Celadet Kamran Bedirxan b, cemiyeta Ta,al Kurdistan, cihgir serok w Emn Al Bedirxan b, ko ji gelek dezgehan ava bib mna ( partiya Demoqrat kurd, „ sekretr w Selm Bekir= Memdh Selm Beg b“, Yektiya xwendekar kurd „ serok w Sebr“ Baq“ serok yektiya belavbna frbn “kemal Fewz, bi nav weann kurd“)*. Herweha pir kovar pirtkn hja li wir ap belavbn mna JN Mem Zna Ehmed Xan. Kovara JN dikarb pir zanayn kurd n w dem li xwe bicivne v kovar pir gotar, rok, drok, helbest daneheva kelepora kurd himbz kiribn.

Ez naxwazim mijara min bibite droka kurdan li Istenbol, l dixwazim bibjim ko rola Istenbol di droka rewenbr siyasiya kurd de, roleke gewre kartkir e w berdewam j bibe, imk em, btirs dikarin bibjin, ko hejmara kurdn li Istenbol dijn pitir e ji hejmara kurdn ko di gewretirn bajar Kurdistan de dijn. Ji ber piraniya kurdn ji gund arn xwe di demn daw de, ji ber er reviyane, an j gundt wan wran bne, li Istenbol bi cih bne, li ebora xwe geriyane di gel xo hi, br, hizir pamayna xo j nan.

Li hember v end jik, rewenbr, xwendekar karmendn kurdan j hatin dest bi avakirina dezgehn rewenbr kirin bi eleng xebat bizava rewbr civak siyas berdewam kirin diken.

Bguman ji ber sedemn taybet bi rewa kurd Kurdistan, mirovn kurdistana pare belavkir li her ar hln dinyay agahiyn zor ji kdu tunebn, tan ev dema dawy j, ragehandin di nv kurdan de km heb, l pit serphatiya bar Kurdistan ew derfetn zrn ko bo me kurdan peyda bn, di rka orea masmediya de ( TVSatelt, zge li v dawiy Internt), kurdn bakr welt jik sde j wergirtin, iyan kartkirinek j biken bi taybet, ji hla zarav kirmanjiya jor ptn latn ve.

n hatin di navbera hem pareyn kurdistan de orea mediya n, roln mezin di hevgihatina kurdn hem pareyan de lstin derd kuln xo bi kdu guhertin.

Di seredana daw de, ya serok ktiya nivskarn kurd li Duhok nivskar hja Enwer Mihemed, rvebir pirtkxaneya Bedirxaniyan li Duhok ez ji Siwd, me pir guft go genga li ser rewa and rewenbriya kurd di gel rewenbrn bakr welt n li Istenbol dijn kirin me seredana dezgehn rewenbr mna , Insttta kurd li Istenbol, Navenda Mezopotamiya, weanxaneyn Avesta, Doz, kovara Nbihar pirtkxana w, kovara Serbest, pirtkxaniya Mediya, hunermend anoy Murad Batiq tpa w, kir. Me di gel berpirs xwedann wan dezgehan komek ji rewenbr siyasetmedarn kurd, guft go li ser azariyn gel xwe li w parey giring ji welt li metrepoln mezin mna Istanbol kir. Em hem di w baweriy de k bn, ko tkil pwendyn rewenbrn kurd yn hem hlan di gel k, viyan dilsozya bo ziman wjey gur xurt diket.

Di ev seredan tkildan de, bo me derket, ko xebat bizava rewenbrn kurd, li Istenbol, di asteyeke berz proz de ye.

L asteng keyn wan jik pir in, bguman rewa civak siyasiya ya Turkiya bi git ya kurdan bi taybet, bandora xwe li ser xebat tkon alakiyn xebatkar rewenbrn kurdan diket.

Em dikarn van kmas keyan bi end xalan destnan bikeyn:

1. Xwendina bi ziman kurd km e hejmara xwneran jik

2. Bazara pirtkn kurd km e.

3. pitir weann kurd, pirtkn torey ne, l li ser drok, siyaset, babetn zanist li ser civak hem biwarn rewenbriy, li ser werger ji zimann biyan bo kurd ziman kurd bixwe pir km in.

4. Kmhebna pisporn ziman anda kurd, pvan bi hejmara kurdn nexwende re.

5. Bandora her mezin ya ziman kultra Tirk li ser xelkn me, ew j encama siyaseta asmilekirin ya nijadperestiya dewleta Turkiy ye.

Bguman sedemt v end j hene, ko ta niha derfeteke ba bo kurdan nehatiye terxankirin. Pir caran dibjin rojname, kovar pirtkn kurd neqedexe ne, l ev weann ko tne weandin apkirin nagihin destt xwneran xelkd kurd, nexasime n li dervey Istenbol dijn, sd ji belavok weanan wernagirin.

Hukumeta Turkiy astengan bo wan diket pir caran, daw li dezgehn mehkeman li nivskarn kurd bo gotarek an j end peyvan di gotar de vedik, pir wan tn sezakirin, binavkirin dikevin zindanan.

Di gel v hind dim bibjim, ko paerojeke ronak bendewar xelkd me ye, bi taybet dema bi zanebn sd ji derfetn ba biken wan di jiyana xwe ya rojane de bi weyn rast, bi zanist bi kar bnin. Derfeteke zrn bo hem kurdistaniyan e, ko digel bar kurdistan pwendiyn mukum dabinin, sd ji tecrubeya 12 salan werbigirin bguman din sd bidin j.

Eger hatin na kurdan bi ser kdu de, pitir bibe, d tgehitin pitir bibe.

Erk rewenbr kurd ev roka, avakirina piran e, di nav civaka kurd ya parekir de, di nav hi kurd parekir di qedexistanan de dij ye.

Avakirina van piran bihzkirina pwendiyan, d plann dijmin nehezn gel me tk bide. Ji bil ko ev tkil, d astengiyn di nav zarave devokn kurd de, kmtir bike.

Ji bo bihzkirina rewa rewenbr li bakur Kurdistan Istenbol, belk hem devera kurd l dijn, ez end pniyaran li hr rz dikim:

1. n hatin di nav bar kurdistan pareyn din de zdetir bibit.

2. Sdwergirtin ji sstema xwendina bar Kurdistan sstemn xwendina chan n n, di rka opandina metod rbazn moderin.

3. Hewldana nzkirina zarave devokn cuda cuda, ew jik bi yekbna ptn kurd dest p diket, bi ya min ptn latn areseriya her ba e.

4. Virkirina mamoste qutabiyan ji bakur welt bo bar ji bo xwendin, peydabna pisporn ziman kurd n ben din ji zanist.

5. Guhpdan ji hla hukumeta herma Kurdistan ve bi zaravey kirmanjiya jor zazak bo sdeya ragehandin tgehtin pitir bibe pitir mifa j were wergirtin.


Her ende ew dezgehn kurd, ko li Istenbol, Amed bajarn bakur Kurdistan n din hene li dv iyana xwe kar xebata xo diken, kursn ziman kurd li wan vedikin, l pdiviye kurs ziman pirtir bibin xwneran peyda bike.

Istenbol singa xwe bo deryay vedik, l bi hv me, kurd di nav pln deryay de melevan bin bayek zelal bo xo hilbijrin.


* ji pirtka Malmsanij (Malbata Bedirxaniyan) wergera ereb gorbuhut: ekr Mustefa R. 118-119



ehvkan : Malpera AVESTA

http://www.avestakurd.net









Navnana ev ne j hat: PDK-XOYBUN; wiha, di xizmeta, Kurd Kurdistan daye : Pirojeya Kurdistana Mezin, Pirojeyn Abor Avakirin, Pirojeyn Cand Huner, Lkolna Droka Kurdistan, Perwerdeya Ziman Kurd, Perwerdeya Zann Syas, Weana Malper TV yn Kurdistane.
http://www.pdk-xoybun.com - www.xoybun.com

Bo ev ne navnan:
http://www.pdk-xoybun.com - www.xoybun.com/modules.php?name=News&file=article&sid=5325